Czy roboty mogą ożyć?

Od dłuższego czasu maszyny są powszechnie stosowane w życiu codziennym. Co, jeżeli maszyny staną się nie tylko urządzeniami fizycznymi, ale również inteligentnymi istotami zdolnymi do myślenia?

Pełne (plastikowe) ręce roboty w domu

Robotyzacja gospodarstw domowych przyspieszyła pod koniec lat 90-tych. W tym czasie powstały małe, okrągłe automaty, które przeczesując podłogę starannie zbierają wszelkie zanieczyszczenia. Potrafią nawet odnaleźć wtyczkę w ścianie aby naładować swoje akumulatory. Później wyprodukowano roboty zmieniające kocie kuwety, prasujące, a także składające ręczniki.

Na Dalekim Wschodzie, szczególnie w Japonii i Korei Południowej, roboty domowe pojmowane są w nieco inny sposób. Badacze nowoczesnych technologii pracują nad inteligentnymi robotami, z którymi można „pogadać”. Takie maszyny pomogą w kuchni, przy odrabianiu lekcji, a także wyprowadzą psa na spacer i zaopiekują się dziećmi.

Roboty przemysłowe

Cały czas największą liczbę robotów powstających na świecie stanowią urządzenia przemysłowe. Roboty przemysłowe produkowane są znacznie częściej niż roboty wykorzystywane do jakichkolwiek innych celów. Wykorzystywane są we wszystkich dziedzinach: pracują w fabrykach, szpitalach, kopalniach, we wojsku, instytutach badawczych itd. Głównie wykonują pracę, z którymi ludzie nie mogliby sobie poradzić, byłyby zbyt niebezpieczne dla ludzkiego zdrowia lub wymagające niewyobrażalnej precyzji. W wielkich fabrykach maszyny wykonują serie skoordynowanych czynności na taśmach automatycznych, np. montując wysokiej jakości samochody lub produkty komputerowe.

Roboty w medycynie

Przeprowadzono już kilka eksperymentów w zakresie robotyzacji zabiegów chirurgicznych, dlatego też „telemedycyna” za pomocą połączenia sieciowego nie jest już niczym nowym. Oczywiście nie chodzi tu o telewizyjnych szarlatanów, którzy uzdrawiają przez ekran! Przeprowadzanie operacji przez lekarzy oddalonych setki kilometrów od pacjentów za pomocą robotów chirurgicznych podłączonych do sieci to dzisiaj standardową procedura.

Da VinciNajbardziej udanym robotem chirurgicznym, który istnieje już od 2000 roku, jest model Da Vinci opracowany przez firmę Intuitive Surgical Inc. Jest to pierwsze urządzenie posiadające uprawnienia do zakładania szwów zewnętrznych i wewnątrz ciała pacjenta. Ramiona robota dostają się do wnętrza ciała poprzez nacięcie o średnicy 1 centymetra, tak jak podczas zabiegów laparoskopowych. Metoda tzw. „minimalnie inwazyjna” jest o wiele mniej ryzykowna w porównaniu do chirurgii konwencjonalnej, zatem zdecydowanie więcej pacjentów może zostać wyleczonych dzięki temu urządzeniu. Podczas takiej operacji pacjent zostaje ułożony na specjalnym stole operacyjnym, czynności operacyjne wykonywane są przez ramiona robota, które obsługiwane są przez chirurga za pomocą specjalnej konsoli. Cały zabieg można obserwować za pomocą trójwymiarowego endoskopu w wysokiej rozdzielczości poprzez podłączony system przetwarzania obrazu.

Sztuczna inteligencja jest faktem!

Sala operacyjna to nie jedyne miejsce w którym roboty są tak pomocne, mogą one również odgrywać istotną rolę w pracach badawczych. Roboty projektują i przeprowadzają eksperymenty, co więcej, na podstawie wyników potrafią postawić hipotezę i zaprojektować kolejne eksperymenty. To jeszcze nie wszystko: inteligentne roboty to prawdziwi wynalazcy. Na przykład, bardzo zwyczajny przedmiot, jakim jest szczoteczka do zębów “Oral-B Cross Action”, został zaprojektowany i stworzony w całości przez roboty. Nie ma wątpliwości co do tego, że te roboty są inteligentne.

Ale czym właściwie jest sztuczna inteligencja? W ogólnym tego słowa znaczeniu, inteligencja odnosi się do określonego zasobu wiedzy. Oznacza to, że jesteś inteligentny, jeżeli potrafisz rozwiązywać problemy, myśleć abstrakcyjnie i perspektywicznie, posiadasz zdolność rozpoznawania analogii w różnych sytuacjach, możesz zidentyfikować kształty, rozumiesz i wykorzystujesz różne języki, dostosowujesz się do różnych warunków i uczysz się, a także rozpoznajesz i naprawiasz własne błędy.

Zgodnie z tymi kryteriami powstało już kilka robotów posiadających sztuczną inteligencję, na przykład uniwersalny robot humanoidalny Fujitsu, który pracuje jako recepcjonista hotelowy. Urządzenie wita gości przybywających do hotelu, odprowadza do windy, wzywa ją, umieszcza bagaż na wózku i prowadzi go za gośćmi. Humanoid rozpoznaje otaczających go ludzi i obiekty przy pomocy ośmiu kamer. Jeżeli zostaje wezwany, potrafi określić źródło dźwięku dzięki złożonemu systemowi czujników obracając głowę w odpowiednim kierunku. Jest w stanie zrozumieć proste pytania i na nie odpowiedzieć. Poza tymi działaniami, robot potrafi się uczyć – może podłączyć się do komputera w celu odnalezienia informacji w Internecie.

Japońskie Ministerstwo Gospodarki oraz Instytut Badań Mitsubishi liczą na wielki sukces tego typu robotów i przewidują, że do 2020 roku roboty przynoszące obecnie 15 miliardów dolarów zysku, będą przynosiły Japonii zysk na poziomie 500 miliardów dolarów.

Robo-zwierzątka

Robo-pies Aibo, opracowany przez firmę Sony, jest prawdopodobnie najinteligentniejszym mini robotem „żyjącym” w wielu gospodarstwach domowych na świecie. To elektroniczne zwierzątko samo biega po pokoju, popisuje się, a nawet potrafi podać łapę. Oprócz podstawowych umiejętności, wiedza urządzenia może cały czas się powiększać, dzięki temu będzie w stanie naśladować wiele ruchów prawdziwego psa, spełniać polecenia głosowe zapamiętując swoje imię. Ponadto taki pies może być przez nas łatwo tresowany – po jakiejś czynności możemy mu powiedzieć, czy zrobił dobrze, czy źle. Potem piesek będzie robił więcej pozytywnych rzeczy, a mniej złych.

Armia robotów

Jednym z kluczowych elementów programu reformy militarnej Stanów Zjednoczonych Future Combat Systems (FCS, ang. Systemy Bojowe Przyszłości) jest robotyka. W amerykańskiej armii służy już ponad tysiąc robotów bojowych.

Modele „Talon” i „iRobot” pomagają wojskom lądowym. Roboty Talon to małe pojazdy gąsienicowe, które mogą być sterowane przy pomocy laptopa i sygnałów radiowych, są one zwykle używane do badania podejrzanych paczek z większej odległości. Wykorzystywano je w Afganistanie i Iraku już ponad 20 tyś. razy. iRobot potrafi przeprowadzać samodzielne działania bez konieczności wydawania mu dyspozycji, urządzenie zazwyczaj przeprowadza rekonesans budynków i kwater przed rozpoczęciem działań militarnych. Maszyna wykonuje zdjęcia oraz potrafi sporządzić dokładną mapę wyznaczonych lokalizacji.

Czy wiesz, że…?

Człowiek został pokonany przez sztuczną inteligencję, przynajmniej w teleturnieju, bardzo popularnym w Stanach Zjednoczonych. Komputer firmy IBM o nazwie Watson dzięki sztucznej inteligencji pokonał dwóch żywych graczy, którzy do tej pory nie przegrali ani razu. Maszyna potrafiła całkowicie zrozumieć rozmowy ludzi i udzielić najprawdopodobniejszej odpowiedzi na zadane pytania. Uczestnikom i widzom nie podobał się tylko jej brak poczucia humoru.

Ciekawostki

Najsławniejszym cyborgiem na świecie jest Terminator: żywa tkanka na metalowym szkielecie, lub – powiedzmy – stworzenie, które narodziło się z połączenia człowieka z robotem. Ale jeśli chcesz, sam możesz spotkać cyborga: Profesor Kevin Warwick stał się w istocie pół-Terminatorem, po tym jak wszczepiono mu implanty połączone z jego nerwami czuciowymi i ruchowymi w nadgarstku, dzięki którym mógł łączyć się z Internetem. Kiedy udało mu się połączyć, „rozszerzył” ocean, zaczął czuć i poruszać znajdujące się tam obiekty (tak jakby jego palce dotykały je). Po tym doświadczeniu powiedział, że jest szczęśliwy jako naukowiec – może wykonać krok w przyszłość stając się po części cyborgiem.